Inzego z’Umutekano zigira uruhare runini mu iyubahirizwa ry’Uburenganzira bwa Muntu

Ku wa 4 Ukuboza 2020, mu Karere ka  Musanze mu  Ishuri rya Polisi y’u Rwanda habereye amahugurwa agenewe Abagize Inzego z’Umutekano zirimo Abapolisi n’Abagenzacyaha. Ayo mahugurwa yateguwe kandi atangwa na Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu muri gahunda y’icyumweru cyahariwe uburenganzira bwa Muntu cyatangijwe ku wa 30 Ugushyingo 2020 mu gihe Isi yose yitegura kwizihiza ku nshuro ya 72, umunsi mukuru w’Itangazo Mpuzamahanga y’Uburenganzira bwa Muntu. Amahugurwa  kandi  yanabereye mu Ishuri ry’Amahugurwa ry’Urwego rw’Igihugu rushinzwe Imfungwa n’Abagororwa riherereye mu Karere ka Rwamagana no mu Ishuri rya Polisi riherereye i Gishari. Ibyo biganniro bikaba byatanzwe n’Abakomiseri bagize Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira  bwa Muntu.

Ayo mahugurwa yagenewe izo nzego hagamijwe kurebera hamwe na bo ishyirwa mu bikorwa ry’inshingano zabo mu kubahiriza uburenganzira bwa Muntu. Bagejejweho ibiganiro birimo Amahame remezo  y’Uburennganzira bwa Muntu, Inshingano za Komisiyo, Uruhare rw’Inzego z’Umutekano mu kubahiriza Uburenganzira bwa Muntu, uburenganzira bw’imfungwa n’abagororwa,…. Ibyo biganiro byose byahuzwaga n’ibiteganywa mu Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe muri 2015 n’Amasezerano Mpuzamahanga yerekeye iby’Imbonezamubano na Politiki.

Mu kiganiro Perezida wa Komisiyo yahaye izo nzego mu Karere ka Musanze, yagaragaje ko uburenganzira bwa Muntu mu Rwanda mu byiciro byabwo byose bwubahirizwa, cyane ko hashyizweho inzego zishinzwe kwita kuri ibyo byiciro, hanashyirwaho amategeko y’igihugu uhereye ku Itegeko Nshinga n’andi mategeko ashimangira ibikubiye mu Itangazo Mpuzamahanga ry’Uburenganzira bwa Muntu no mu Masezerano Mpuzamahanga atandukanye. Ayo mategeko igihugu cyayashyizeho hagamijwe kugira Leta igendera ku mategeko.

Perezida wa Komisiyo yasobanuye ko Inzego z’Umutekano ziri mu bubahiriza amategeko nk’uko biteganywa n’amategekeko, kandi zikabikora zuzuzanya n’izindi nzego za Leta zishinzwe by’umwihariko kwita ku byiciro bitandukanye by’Abanyarwanda.

Perezida wa Komisiyo yakomeje avuga ko ibiganiro nk’ibi biba bigamije kwibukiranya inshingano za buri rwego hirindwa kuba hari urwego rwatobera urundi, ahubwo zose zikuzuzanya buri wese mu nshingano ze byose bigakorwa mu nyungu z’umuturage. Nta rwego rwemerewe guca ukubiri n’ibiri mu nshingano rwahawe. 

Perezida wa Komisiyo yasoje asaba inzego zahuguwe guhora zibuka uburenganzira bwa Muntu mu byiciro byabwo bitandukanye kandi zigaharanira kububungabunga buri gihe. Yabasabye kandi ko muri iki gihe kidasanzwe cyo kurwanya COVID-19 n’ingaruka zayo, izo nzego zisabwa kwirinda kurengera mu gushyira mu bikorwa ingamba zashyizweho na Leta mu rwego rwo guhashya icyo cyorezo.